Metody gruntowe w ostatnim czasie przechodzą swój renesans, głównie za sprawą rozwoju wędkarstwa karpiowego oraz udoskonalania metod łowienia przy wykorzystaniu akcesoriów ułatwiających zanęcanie - koszyczków, sprężyn itp. w połączeniu z różnymi sposobami sygnalizacji brania ryb. Dlatego chciałbym przedstawić początkującym kolegom (a doświadczonym przypomnieć) kilka podstawowych zestawów gruntowych oraz zasady ich poprawnego montowania.

Większość zestawów w metodzie gruntowej składa się z takich samych elementów: głównej z umieszczonym na niej obciążeniem (w niektórych przypadkach mocowane jest poza żyłką główną), -przyponu z haczykiem, -akcesoriów dodatkowych służących do łączenia poszczególnych elementów , -akcesoriów pomocniczych zapewniających prawidłowe działanie zestawu podczas rzutu i brania ryby (np. rurki antysplątaniowe, zanętniki, przypony włosowe, bezpieczne klipsy). Celem stosowania obciążenia w metodzie gruntowej jest utrzymanie zestawu w określonym miejscu niezależnie od ruchu wody, możliwość wyrzucenia zestawu na znaczną odległość oraz w niektórych przypadkach ułatwienie zacięcia ryby. Na zdjęciach znajdziecie zmontowane zestawy, a ja tymczasem opiszę ich zastosowanie i krótko scharakteryzuję poszczególne opcje.

-Zestaw przelotowy (fot.1)  jego cechą jest umieszczenie zasadniczego obciążenia tak, aby żyłka główna mogła swobodnie przesuwać się przez jego środek lub uszko mocujące. Od strony przyponu obciążenie blokowane jest za pomocą krętlika, śruciny lub koralika dodatkowo stoperem gumowym, amortyzującym uderzenie ciężarka w czasie wyrzutu. Zestaw taki stosujemy, gdy zależy nam na tym, aby ryba w czasie brania nie wyczuła oporu obciążenia. Na zdjęciu obciążenie standardowe, a poniżej patent umożliwiający szybką wymianę bez przecinania żyłki.

-Zestaw z obciążeniem stałym (fot.2)  tutaj ciężarek zamocowany jest do żyłki głównej za pomocą dodatkowego troka. Stosujemy go głównie z dwóch powodów: kiedy biorąca ryba nie powinna wyczuć obciążenia w początkowej fazie brania oraz w łowiskach o kamienistym dnie, gdzie po zaklinowaniu ciężarka nie tracimy całego zestawu, a jedynie obciążenie. W tym ostatnim przypadku ciężarek mocujemy na żyłce cieńszej niż główna. Przy tak zmontowanym zestawie jako sygnalizator brań stosujemy najczęściej drgającą szczytówkę.

-Zestaw samozacinający (fot.3) obciążenie jest tu zamocowane na stałe do żyłki głównej poprzez zablokowanie śrucinami albo zastosowanie łączników specjalnych (np. bezpiecznych klipsów). Stosujemy taki zestaw w przypadku, gdy z powodu dużej odległości lub innych czynników nie możemy kontrolować pierwszej fazy zacięcia ryby. Na zdjęciu zestaw blokowany śrucinami, a poniżej z użyciem bezpiecznego klipsa.

-Zestaw odwrócony (fot.4)  obciążenie znajduje się na końcu zestawu, a przypon przymocowany jest powyżej za pomocą pętli lub potrójnego krętlika. Takie umiejscowienie przyponu pozwala nam utrzymać przynętę na określonej wysokości nad dnem w miejscach,gdzie jest ono porośnięte roślinnością, muliste lub ryby żerują ponad dnem. Przy takim zestawie wędzisko ustawiamy prawie pionowo, aby napiąć żyłkę główną i unieść przypon. Odległość od ciężarka do przyponu regulujemy w zależności od tego jak wysoko nad dnem ma się znaleźć nasza przynęta i jak daleko będziemy łowić. Im dalej łowimy, tym przypon musi znajdować się w większym odstępie od ciężarka. Szczególną odmianą tego zestawu jest paternoster, w którym dodatkowym elementem jest spławik lub pływak unoszący żyłkę główną pionowo nad ciężarkiem znajdującym się na dnie. Przypon natomiast mocujemy przeważnie za pomocą dodatkowego usztywnionego ramienia. Paternoster stosujemy głównie przy połowie drapieżników na żywą lub martwą rybkę.

Jeszcze kilka słów o zastosowanych elementach zestawów. Masa użytych ciężarków zależy od tego na jaką odległość zamierzamy wyrzucać zestaw, od intensywności ruchu wody (rzeka, prądy morskie) oraz w zestawach samozacinających od siły potrzebnej do efektywnego zacięcia ryby (przy łowieniu karpi przyjęło się stosowanie min.50gr). Kształt ciężarków uzależniony jest od podobnych czynników oraz rodzaju dna w łowisku. W metodzie samozacinającej dodatkowo ciężarki powinny mieć jak najbardziej skupioną masę, a więc kształt zbliżony do kuli. Obciążenie zestawu może pełnić dodatkową rolę np. przenoszenia zanęty (fot.5). Używamy wtedy koszyczków zanętowych lub podobnych akcesoriów. Na pozostałych fotografiach można zobaczyć dodatkowe elementy zestawów gruntowych: rurki antysplątaniowe, zabezpieczające przypon przed owijaniem się wokół żyłki głównej oraz tzw. bezpieczne klipsy pozwalające w przypadku zerwania się zestawu z rybą na wypięcie (zgubienie) przez nią ciężarka, a często też uchroni nas przed utratą okazu,gdy ciężarek wpadnie pomiędzy kamienie. Tutaj mała uwaga dla tych, którzy jeszcze nie stosowali takich klipsów. Przy zakładaniu gumowego stożka zabezpieczającego mocowanie ciężarka nie wciskamy go do oporu na klips, a jedynie lekko nasuwamy (jeden, dwa ząbki). Przy zarzucaniu zestawu klips pewnie trzyma ciężarek nawet nie zabezpieczony kapturkiem, natomiast zbyt mocne jego nasunięcie spowoduje nieprawidłowe działanie w przypadku zaklinowania lub urwania zestawu z rybą.